BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1-
(1) Bu Kanunun amacı, kaçakçılık fiilleri ve
yaptırımları ile kaçakçılığı önleme, izleme,
araştırma usûl ve esaslarını belirlemektir.
Tanımlar
MADDE 2–
(1) Bu Kanunda yer alan;
a) Gümrük vergileri: Gümrük idaresi veya başka
idarelerce, eşyanın ithali veya ihracına bağlı
olarak uygulanan vergiler ile diğer malî
yükümlülükleri,
b) Gümrüklenmiş değer: Uluslararası kıymet
sözleşmesine göre belirlenecek; ithal eşyası için
eşyanın CIF kıymeti ile gümrük vergileri toplamını,
ihraç eşyası için FOB kıymeti ile gümrük vergileri
toplamını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kaçakçılık Fiilleri
Suçlar ve kabahatler
MADDE 3-
(1) Eşyayı, gümrük işlemlerine tâbi tutmaksızın
Türkiye’ye ithal eden kişi, bir yıldan beş yıla
kadar hapis ve onbin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır. Eşyanın,
belirlenen gümrük kapıları dışından Türkiye’ye ithal
edilmesi halinde, verilecek ceza üçte birinden
yarısına kadar artırılır.
(2) Eşyayı, sahte belge kullanmak suretiyle gümrük
vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin,
Türkiye’ye ithal eden kişi, bir yıldan beş yıla kadar
hapis ve onbin güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılır.
(3) Transit rejimi çerçevesinde taşınan serbest
dolaşımda bulunmayan eşyayı, rejim hükümlerine
aykırı olarak gümrük bölgesinde bırakan kişi, altı
aydan iki yıla kadar hapis ve beşbin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(4) Belli bir amaç için kullanılmak veya işlenmek üzere
ülkeye geçici ithalat ve dahilde işleme rejimi
çerçevesinde getirilen eşyayı, sahte belge ile yurt
dışına çıkarmış gibi işlem yapan kişi, altı aydan üç
yıla kadar hapis ve beşbin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(5) Birinci ilâ dördüncü fıkralarda tanımlanan
fiillerin işlenmesine iştirak etmeksizin, bunların
konusunu oluşturan eşyayı, bu özelliğini bilerek ve
ticarî amaçla satın alan, satışa arz eden, satan,
taşıyan veya saklayan kişi, altı aydan iki yıla kadar
hapis ve beşbin güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılır.
(6)
Özel kanunları gereğince gümrük vergilerinden kısmen
veya tamamen muaf olarak ithal edilen eşyayı, ithal
amacı dışında başka bir kullanıma tahsis eden, satan
veya devreden ya da bu
özelliğini bilerek satın alan veya kabul eden kişi, üç
aydan bir yıla kadar hapis ve beşbin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(7) İthali kanun gereği yasak olan eşyayı ithal eden
kişi, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren suç
oluşturmadığı takdirde, iki yıldan altı yıla kadar
hapis ve yirmibin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır. İthali yasak
eşyayı, bu özelliğini bilerek satın alan, satışa arz
eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi, aynı ceza ile
cezalandırılır.
(8) Antrepo veya geçici depolama yerlerindeki
serbest dolaşımda bulunmayan eşyayı, gümrük
idaresinin izni olmadan kısmen veya tamamen çıkaran
veya değiştiren kişiye, eşyanın gümrüklenmiş
değerinin iki katı idarî para cezası verilir.
(9) Geçici ithalat, dahilde işleme ve gümrük kontrolü
altında işleme rejimi çerçevesinde ülkeye
getirilen eşyayı, gümrük işlemlerini
gerçekleştirmeksizin serbest dolaşıma sokan kişiye,
eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idarî para
cezası verilir.
(10) Genel düzenleyici idarî işlemlerle ithali
yasaklanan eşyayı ithal eden kişiye, eşyanın
gümrüklenmiş değerinin dört katı idarî para cezası
verilir. Eşyanın değersiz, artık veya atık madde
olması durumunda, idarî para cezası; dökme halinde
gelen eşya için ton başına yirmibin
Türk Lirası, ambalajlı gelmesi halinde kap başına
dörtyüz Türk Lirası olarak
hesaplanır.
(11) İthali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya
belli kuruluşların vereceği uygunluk veya
yeterlilik belgesine tâbi olan eşyayı, aldatıcı
işlem ve davranışlarla ithal eden kişiye, eşyanın
gümrüklenmiş değerinin iki katı idarî para cezası
verilir. Eşyanın değersiz, artık veya atık madde
olması durumunda, idarî para cezası; dökme halinde
gelen eşya için ton başına beşbin
Türk Lirası, ambalajlı gelmesi halinde kap başına yüz
Türk Lirası olarak hesaplanır.
(12) İhracı kanun gereği yasak olan eşyayı Türkiye’den
ihraç eden kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren
başka bir suç oluşturmadığı takdirde altı aydan iki
yıla kadar hapis ve beşbin güne
kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(13) Genel düzenleyici idarî işlemlerle ihracı
yasaklanan eşyayı ihraç eden kişiye, eşyanın
gümrüklenmiş değerinin iki katı idarî para cezası
verilir. İhracı, lisansa, şarta, izne, kısıntıya
veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya
yeterlilik belgesine tâbi olan eşyayı aldatıcı işlem
ve davranışlarla ihraç eden kişiye, eşyanın
gümrüklenmiş değerinin yarısı kadar idarî para
cezası verilir.
(14) İhracat gerçekleşmediği halde gerçekleşmiş gibi
göstermek ya da
gerçekleştirilen ihracata konu malın cins, miktar,
evsaf veya fiyatını değişik göstererek ilgili kanun
hükümlerine göre teşvik, sübvansiyon veya parasal
iadelerden yararlanmak suretiyle haksız çıkar
sağlayan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve
onbin güne kadar adlî para
cezası ile cezalandırılır. Beyanname ve eki
belgelerde gösterilen ile gerçekte ihraç edilen eşya
arasında yüzde onu aşmayan bir fark bulunması halinde,
sadece 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu
hükümlerine göre işlem yapılır.
(15) Gümrük vergileri ödenmek suretiyle ihraç
edilebilen eşyayı, gümrük işlemlerine tâbi
tutmaksızın veya aldatıcı işlem ve davranışlarla
gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin
Türkiye’den ihraç eden kişiye, eşyanın gümrük
vergilerinin iki katı idarî para cezası verilir.
(16) İhracatın, aracı şirket üzerinden
gerçekleştirilmesi halinde, iştirake ilişkin
hükümler saklı kalmak üzere bu madde hükümlerine göre
ceza yaptırımı, imalatçı veya tedarikçi
ihracatçılar hakkında uygulanır. Ancak bu Kanunun
gerekli kıldığı nezaret görevini yerine getirmeyen
aracı şirket yetkililerine, malın gümrüklenmiş
değerinin yarısı kadar idarî para cezası verilir.
(17) Onaltıncı fıkra hariç, bu
maddede tanımlanan kabahatler, ancak kasten
işlenebilir.
(18) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçlar ile
onuncu fıkrada tanımlanan kabahat fiilleri,
teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile, tamamlanmış
gibi cezalandırılır.
Nitelikli haller
MADDE 4-
(1) Bu Kanunda tanımlanan suçların ve kabahatlerin,
bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi
halinde, verilecek ceza iki kat artırılır.
(2) Bu Kanunda tanımlanan suçların ve kabahatlerin,
üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte
işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında
artırılır.
(3) Bu Kanunda tanımlanan suçların, tüzel kişinin
faaliyeti çerçevesinde veya yararına olarak
işlenmesi halinde, ayrıca bunlara özgü güvenlik
tedbirlerine hükmolunur.
(4) Bu Kanunda tanımlanan suçların, kaçakçılık
fiillerini önlemek, izlemek, araştırmak ve
soruşturmakla görevli kişiler tarafından veya
meslek ve sanatın sağladığı kolaylıklardan
yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde, verilecek
ceza yarı oranında artırılır.
(5) Bu Kanunda tanımlanan suçların ve kabahatlerin,
belgede sahtecilik yapılarak işlenmesi halinde,
ayrıca bu suçtan dolayı da cezaya
hükmolunur.
(6) Kaçakçılık fiillerini önlemek, izlemek ve
araştırmakla görevli olup da bu Kanunda tanımlanan
suçların işlenmesine kasten göz yuman kişi, işlenen
suçun müşterek faili olarak sorumlu tutulur.
(7) Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın,
Devletin siyasî, iktisadî veya askerî güvenliğini
bozacak ya da çevre veya toplum
sağlığını tehdit edecek nitelikte olması halinde,
fiil daha ağır cezayı gerektiren bir suç
oluşturmadığı takdirde, verilecek hapis cezası on
yıldan az olamaz.
Etkin pişmanlık
MADDE 5-
(1) 3 üncü maddede tanımlanan suçlardan veya
kabahatlerden birine iştirak etmiş olan kişi; resmî
makamlar tarafından haber alınmadan önce, fiili,
diğer failleri ve kaçak eşyanın saklandığı yerleri
merciine haber verirse, verilen bilginin, faillerin
yakalanmasını veya kaçak eşyanın ele geçirilmesini
sağlaması halinde cezalandırılmaz. Haber alındıktan
sonra fiilin bütünüyle ortaya çıkmasına hizmet ve
yardım eden kişiye verilecek ceza üçte iki oranında
indirilir.
(2) Yedinci fıkrası hariç, 3 üncü maddede tanımlanan
suçlardan birini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık
göstererek, soruşturma evresi sona erinceye kadar
suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı
kadar parayı Devlet Hazinesine ödediği takdirde,
hakkında, bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık
suçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında
indirilir. Bu fıkra hükmü,
mükerrirler hakkında veya suçun bir örgütün
faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde
uygulanmaz.
Yolcu beraberinde getirilen kaçak eşya
MADDE 6-
(1) Yolcuların, gümrük mevzuatına göre zatî ve
hediyelik eşya kapsamı dışında olup beyanlarına
aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya
taşıma araçlarında çıkan ya da
başkasına ait olduğu halde kendi zatî eşyasıymış gibi
gösterdikleri eşyanın gümrük vergileri, gümrük
idarelerince iki kat olarak alınır ve eşya sahibine
teslim edilir.
(2) Söz konusu eşyanın gümrükten kaçırılmak amacına
yönelik olarak saklanmış veya gizlenmiş olarak
bulunması durumunda gümrük idarelerince eşyanın
gümrük vergileri üç kat olarak alınır ve eşya sahibine
teslim edilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen eşya,
gümrük vergileri ödenmediği takdirde, gümrüğe
terkedilmiş sayılır.
(4) Yolcuların, beyanlarına aykırı olarak
üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma
araçlarında çıkan eşyanın ticarî mahiyette veya
ithali veya ihracının yasak olması halinde 3 üncü
madde hükümleri uygulanır.
Deniz taşıtları
MADDE 7-
(1) Hukuken geçerli bir mazereti olmadığı halde,
izinsiz olarak gümrük bölgesine girerek sahile veya
bir başka gemiye yanaşan geminin kaptanı, gemide
yasak eşya ya da yükleme veya
taşıma belgelerinde yer almayan eşya bulunması
hallerinde, bu Kanundaki kaçakçılık suçuna ilişkin
hükümlere göre cezalandırılır.
(2) Yabancı ülkelerden geldiği halde geçerli
neden olmaksızın, belgelerinin gösterdiği rota
dışında Türkiye karasularında rastlanan
gayrisafî
ikiyüz tonilato hacminden aşağı taşıtların
yüküne elkonulur. Yükü
bulunmadığı halde, yükü olmadığını veya başka bir
limana çıkarıldığını veya avarya olduğunu
kanıtlayamayan gemi kaptan veya acentesine,
tonilato başına yüz Türk Lirası idarî para cezası
verilir.
Tekerrür
MADDE 8-
(1) Bu Kanundaki kabahatler dolayısıyla verilen
idarî para cezasına ilişkin karar kesinleştikten
sonra tekrar kabahat işlenmesi halinde tekerrür
hükümleri uygulanır.
(2) Tekerrür halinde, idarî para cezası yarı oranında
artırılır.
(3) İdarî para cezasının tamamen yerine
getirilmesinden itibaren üç yıl
geçtikten sonra işlenen kabahat açısından,
önceki kabahat, tekerrüre esas teşkil etmez.
(4) Tekerrüre esas alınacak idarî para cezaları
hakkındaki kayıtların, Gümrük Müsteşarlığı
bünyesinde tutulmasına ilişkin esas ve usûller
yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Usûl Hükümleri
Arama ve elkoyma
MADDE 9-
(1) Kaçak eşya, her türlü silâh, mühimmat, patlayıcı ve
uyuşturucu maddelerin bulunduğundan şüphe edilen her
türlü kap, ambalaj veya taşımaya yarayan diğer
araçlar ile kişilerin üzerlerinde yapılacak arama ve
elkoymalar, 4/12/2004 tarihli
ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca
yerine getirilir.
(2) Gümrük salonları ve gümrük kapılarında kaçak eşya
sakladığından kuşkulanılan kişilerin üzeri,
eşyası, yükleri ve araçları gümrük kontrolü amacıyla
gümrük görevlilerince aranabilir. Yapılan arama
sonucunda tespit edilen kaçak eşyaya derhal
elkonulur.
(3) Gümrük bölgesine, Gümrük Kanunu gereğince
belirlenen kapı ve yollardan başka yerlerden girmek,
çıkmak veya geçmek yasaktır. Bu
yerlerde rastlanacak kişi ve her nevi taşıma araçları
yetkili memurlar tarafından durdurulur ve kişilerin
eşya, yük ve üzerleri ile varsa taşıma araçları aranır.
Yapılan arama sonucunda tespit edilen kaçak eşyaya
derhal elkonulur.
Kaçak eşya naklinde kullanılan taşıta
elkoyma
MADDE 10-
(1) Bu Kanunda tanımlanan suçların işlenmesinde
kullanılan taşıtlara, Ceza Muhakemesi Kanununun
128 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmüne göre
elkonulur.
(2) 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (a)
bendi kapsamına girmesi, Türkiye’de sicile kayıtlı
olmaması ya da
soruşturma ve kovuşturma devam ederken, kaçakçılık
suçunun işlenmesinde tekrar kullanılması halinde,
elkonulan araç alıkonulur.
Sahibinin aracın değeri kadar teminatı alıkoyma
tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine
teslim etmesi halinde, araç sahibine iade edilir.
Aksi takdirde, tasfiye idaresi tarafından
soruşturma ve kovuşturma sonucu beklenmeksizin
derhal tasfiye olunur. Tasfiyenin satış suretiyle
gerçekleşmesi halinde, satıştan elde edilen gelirden
taşıtın muhafaza edilmesi ve satışı için gerekli olan
bütün masraflar karşılandıktan sonra kalan miktar,
kovuşturma sonucuna göre işlem yapılmak üzere emanet
hesabına alınır.
(3) İkinci fıkra hükmünün uygulanmasındaki değerden,
kara taşıtlarında kasko
değeri; deniz taşıtlarında, tekne ve makine
sigortasına esas teşkil eden değer; sigortasız
taşıtlar ile hava ve demiryolu taşıtlarında ise
piyasa değeri anlaşılır.
Elkonulan
eşyanın muhafazası
MADDE 11-
(1) Kaçak şüphesiyle elkonulan
eşya ile 10 uncu maddenin ikinci fıkrası
gereğince alıkonulan her türlü taşıt ve araç; miktarı,
cinsi, markası, tipi, modeli, seri numarası gibi
eşyanın ayırıcı
özelliklerini gösterir bir tutanakla gümrük
idaresine teslim edilir.
(2) Gümrük idaresi, kaçak eşya ve taşıtların
muhafazası için gerekli görülen yerlerde depo temin
eder.
(3) 10 uncu maddenin ikinci fıkrası hükümlerine göre
alıkonularak gümrük idaresine teslim edilen deniz
taşıtları, teminatla teslim alınmaması halinde,
muhafaza ve zorunlu bakım giderleri sahiplerince
ya da donatanlarınca
karşılanmak üzere gümrük idaresince belirlenen liman
işletme müdürlüğüne teslim edilir. Masraflar,
sahiplerince ya da
donatanlarınca karşılandığı sürece, taşıtın
tasfiyesi yoluna gidilmez.
(4) Birinci ve üçüncü fıkralar uyarınca
elkonulan her türlü eşya ve
taşıma araçlarının muhafazası, depolanması,
yüklenmesi, boşaltılması ve nakliyesi gibi
nedenlerle yapılan masraflar, gümrük idaresince
karşılanır.
(5) Gümrük idaresinin bu madde gereğince ihtiyacı
olan giderler, genel bütçenin ilgili tertibinden
karşılanır.
Yasak eşyanın geri gönderilmesi
MADDE 12-
(1) Yabancı ülkelerden gelen yasak eşya, yükleme veya
taşıma belgelerinde belirtilerek gümrüğe
getirilirse, teminat altında ve gerekli güvenlik
tedbirleri alınarak geldiği yere veya diğer bir
ülkeye iade ve sevk olunur.
(2) Kaçakçılık suçunun konusunu, toplum ve çevre
sağlığı yönünden tehlikeli ve zararlı eşya ile atık
maddelerin oluşturması halinde, ilgililer hakkında
soruşturma işlemleri başlatılmakla birlikte, bunlar
gümrük yetkilileri tarafından derhal getirildiği
ülkeye iade edilir.
Müsadere
MADDE 13-
(1) Bu Kanunda tanımlanan suçlarla ilgili olarak
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanununun eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin
hükümleri uygulanır. Ancak kaçak eşya taşımasında
bilerek kullanılan veya kullanılmaya teşebbüs
edilen her türlü taşıma aracının müsadere
edilebilmesi için aşağıdaki koşullardan birinin
gerçekleşmesi gerekir:
a) Kaçak eşyanın, suçun işlenmesini kolaylaştıracak
veya fiilin ortaya çıkmasını engelleyecek şekilde
özel olarak hazırlanmış gizli tertibat içerisinde
saklanmış veya taşınmış olması.
b) Kaçak eşyanın, taşıma aracı yüküne göre miktar
veya hacim bakımından tamamını veya ağırlıklı
bölümünü oluşturması veya naklinin, bu aracın
kullanılmasını gerekli kılması.
c) Taşıma aracındaki kaçak eşyanın, Türkiye’ye
girmesi veya Türkiye’den çıkması yasak veya toplum
veya çevre sağlığı açısından zararlı maddelerden
olması.
(2) Etkin pişmanlık nedeniyle fail hakkında cezaya
hükmolunmaması veya kamu
davasının düşmesine karar verilmesi, sadece suç
konusu eşya ile ilgili olarak müsadere hükümlerinin
uygulanmasına engel teşkil etmez.
Mülkiyetin kamuya geçirilmesi
MADDE 14-
(1) 3 üncü maddenin onuncu ve
onbirinci fıkralarında tanımlanan
kabahatlerin konusunu oluşturan eşyanın
mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.
Bu Kanunun arama ve elkoyma ile
müsadereye ilişkin hükümleri, bu kabahatlerin
işlenmesinde kullanılan veya kullanılmak üzere
hazırlanan eşya ve taşıma araçları ile ilgili olarak
da uygulanır.
Kaim değer
MADDE 15-
(1) Bu Kanunda tanımlanan suçlar ve kabahatler
dolayısıyla müsadere veya mülkiyetin kamuya
geçirilmesi yaptırımlarının konusunu oluşturan
eşyanın kaim değerinden, bu eşyanın gümrüklenmiş
değeri anlaşılır.
Tasfiye
MADDE 16-
(1) Bu Kanunda tanımlanan suçların veya kabahatlerin
konusunu oluşturması dolayısıyla müsadere veya
mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımlarının
uygulanabileceği eşya, sahibine iade edilemez. Bu
eşya, kamu davasının açıldığı tarihten itibaren bir
yıl içinde kovuşturmanın sonuçlanmaması halinde
derhal tasfiye edilir. Ancak eşyanın;
a) Zarara uğraması, değerinde esaslı ölçüde kayıp
meydana gelme tehlikesinin varlığı halinde üç gün,
b) Muhafazasının ciddi külfet oluşturması halinde
onbeş gün,
içinde, eşyadan numune alınmasının mümkün olduğu
durumlarda numune alınarak, mümkün olmaması halinde
ise gerekli tespitler yaptırılarak, soruşturma
evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme
tarafından tasfiyesine karar verilir.
(2) Satılarak tasfiye edilen eşya veya taşıma
araçlarının satış bedeli emanet hesabına alınır.
Yargılama sonucunda;
a) Tasfiye edilen eşya veya taşıma araçlarının,
müsadere edilmeyip, iadesine karar verilmesi,
b) Mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına konu
teşkil eden eşyanın ilgilisine iadesine karar
verilmesi,
hallerinde; satış bedeli, satış tarihinden iade
tarihine kadar geçen süre için yasal faizi ile
birlikte hak sahibine ödenir.
(3) Elkonulan eşyanın
iadesine karar verilmesi halinde, bu kararların
uygulanmasında yürürlükte olan gümrük ve dış ticaret
mevzuatı uyarınca işlem yapılır.
(4) Bu Kanunun uygulamasında tasfiye, tasfiye
idaresi tarafından Gümrük Kanunu hükümlerine göre
yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Yetkili merciler
MADDE 17-
(1) Bu Kanun hükümlerine göre idarî para cezasına
karar vermeye Cumhuriyet savcısı, 14 üncü madde
hükümlerine göre mülkiyetin kamuya geçirilmesine
ise Cumhuriyet savcısının talebi üzerine, sulh ceza
mahkemesi yetkilidir. Bu kararlara karşı, 30/3/2005
tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu
hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir.
(2) Bu Kanun kapsamına giren suçlar dolayısıyla
açılan davalar, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen
asliye ceza mahkemelerinde görülür. Ancak bu
suçlarla bağlantılı olarak resmî belgede sahtecilik
suçunun işlenmesi halinde, görevli mahkeme ağır ceza
mahkemesidir.
Davaya katılma
MADDE 18-
(1) Bu Kanunda tanımlanan suçlar dolayısıyla açılan
davalarda mahkeme, iddianamenin bir örneğini
ilgili gümrük idaresine de gönderir. Başvurusu
üzerine, ilgili gümrük idaresi açılan davaya katılan
olarak kabul edilir.
Kaçakçılığı önleme, izleme ve araştırmakla görevli
olanlar
MADDE 19-
(1) Mülkî amirler, Gümrük Müsteşarlığı personeli ile
Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı personel, bu
Kanunla yaptırım altına alınan fiilleri önleme,
izleme ve araştırmakla yükümlüdür.
(2) Kaçakçılığı önleme, izleme ve soruşturmakla
görevli olanlar, operasyon gerektiren kaçakçılık
olaylarından haberdar olduklarında kanunî
görevlerini yapmaya başlar ve aynı zamanda mahallin
en büyük mülkî amirine de bilgi verirler.
(3) Kaçakçılığı önleme, izleme ve soruşturmakla
görevli olanların bu Kanun kapsamına giren suçlarla
ilgili bilgi ve belge talepleri, kamu veya özel,
gerçek veya tüzel kişilerce, savunma hakkına ilişkin
hükümler saklı kalmak kaydıyla eksiksiz olarak
karşılanmak zorundadır.
(4) Kaçakçılık olaylarını ihbar edenlerin
kimlikleri, izinleri olmadıkça veya ihbarın
niteliği haklarında suç oluşturmadıkça açıklanamaz.
Bu kişiler hakkında tanıkların korunmasına ilişkin
hükümler uygulanır.
Tutanaklar
MADDE 20-
(1) Kaçakçılık fiillerinin izlenmesine ilişkin
tutanakların;
a) Tarih, yer, düzenleyenlerin unvan ve isimleri, hâkim
kararının tarih ve sayısı ile Cumhuriyet savcısının
yazılı emri ile yapılması durumunda emrin tarih ve
sayısını,
b) Olay ve kanıtlarını, suç veya kabahat konusu eşya
ve taşıma araçlarının ayrıntılı olarak türü,
kapsamı, miktar ve nitelikleri ile nerede ve ne
suretle el konulduklarını,
c) İlgilinin kimlik, iş ve yerleşim yeri ile varsa
ifadesini,
kapsaması ve imza altına alınması gereklidir.
(2) İşlemde hazır bulunan ilgililerce onanmak üzere
tutanağın kendilerini ilgilendiren kısımları
okunur veya okumaları için kendilerine verilir. Bu
husus tutanağa yazılarak ilgililere imza
ettirilir. İmzadan kaçınma halinde nedenleri
tutanağa geçirilir.
Kontrollü teslimat
MADDE 21-
(1) Bu Kanun çerçevesinde yapılacak kontrollü
teslimat işlemleri, 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayılı
Kanunun 10 uncu, 11 inci ve 13 üncü maddeleri
hükümleri çerçevesinde Gümrük Müsteşarlığı,
Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yürütülür.
Silâh kullanma yetkisi
MADDE 22-
(1) Gümrük Kanunu gereğince belirlenen kapı ve
yollardan başka yerlerden gümrük bölgesine girmek,
çıkmak veya geçmek isteyen
kişiye “dur” uyarısında bulunulmasına rağmen bu
uyarıya uymaması halinde, havaya ateş edilmek
suretiyle uyarı yinelenir. Ancak silâhla karşılığa
yeltenilmesi ve sair surette
meşru müdafaa durumuna düşülmesi halinde, yetkili
memurlar saldırıyı etkisiz kılacak oranda doğrudan
hedefe ateş edebilir. Memurların silâh
kullanmalarından dolayı haklarında soruşturma ve
kovuşturma açılması halinde, bağlı bulunduğu kurum
tarafından avukat sağlanır ve avukatlık ücreti
kurumlarınca karşılanır.
(2) Kaçakçılığı önleme, izleme ve araştırmakla
yükümlü olanlar, gümrük bölgesindeki her nevi deniz
araçlarına yanaşıp yük ve belgelerini incelemeye
yetkilidir. Görevlilerin yanaşmasına izin
vermeyerek kaçan veya kaçmaya teşebbüs eden her nevi
deniz araçlarına uluslararası deniz işaretlerine
göre telsiz, flama, mors ve benzeri işaretlerle
durması ihtar olunur. Bu ihtara uymayan deniz
araçlarına uyarı mahiyetinde ateş edilir. Buna da
uymayıp kaçmaya devam ettiği takdirde durmaya
zorlayacak şekilde üzerine ateş edilir.
İkramiyeler
MADDE 23-
(1) Kaçak zannı ile eşya yakalanması halinde muhbir ve
elkoyanlara aşağıdaki esas ve
usûllere göre ikramiye ödenir.
a) 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve
Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 12
nci maddesine aykırılık
suçlarından yakalanan silâh ve mermiler ile Türk Ceza
Kanununun 174 üncü maddesine muhalefet suçlarından
yakalanan maddelerin olay tarihine göre Milli
Savunma Bakanlığınca her yıl belirlenen değeri esas
alınarak, sahipli yakalanması halinde değerinin
yüzde yirmibeşi kamu
davasının açılmasını, yüzde
yetmişbeşi ise mahkûmiyete ilişkin hükmün veya
müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay
içinde; sahipsiz yakalanmışsa yakalanan eşya
değerinin yüzde ellisi müsadere kararının
kesinleşmesini takip eden üç ay içinde,
b) Uyuşturucu madde yakalamalarında, her türlü
uyuşturucu maddenin birim miktarı için Bakanlar
Kurulunca tespit edilecek sabit bir rakamın memur
aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak
değerinin, sahipli yakalanmış ise yarısı kamu
davasının açılmasını, diğer yarısı mahkûmiyete
ilişkin hükmün veya müsadere kararının
kesinleşmesini takip eden üç ay içinde; sahipsiz
yakalanmış ise tamamı müsadere kararının
kesinleşmesini takip eden üç ay içinde,
c) Bu maddenin (a) ve (b) bentlerindeki durumlar
dışındaki ikramiye ödemelerinde, çıkış kaçağı
eşyanın FOB, giriş kaçağı eşyanın CIF kıymeti esas
alınır. Sahipsiz yakalanan eşyanın değeri, mahallin
en büyük mülkî amirinin görevlendireceği Maliye
Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı ve sanayi ve ticaret
odası temsilcilerinden oluşan üç kişilik heyet
tarafından belirlenir. Kaçak eşya sahipli
yakalanmışsa kıymetinin yüzde ellisi, sahipsiz
yakalanmışsa yüzde yirmibeşi
mahkûmiyete, etkin pişmanlıkta kamu davasının
açılmamasına, eşyanın müsaderesine
ya da mülkiyetinin kamuya
geçirilmesine ilişkin kararların kesinleşmesini
takip eden üç ay içinde,
elkoyanların
bağlı olduğu kurum bütçesinin ilgili tertibinden
ödenir.
(2) Dağıtılacak ikramiyenin yüzde ellisi
muhbirlere, yüzde ellisi
elkoyanlara verilir. İhbarsız yakalama
olaylarında ikramiyenin tamamı
elkoyanlara ödenir. Kaçakçılığı önleme,
izleme ve soruşturmakla yükümlü olanlara muhbir
ikramiyesi ödenmez. Elkoyma
ikramiyesine, ancak kaçak eşyanın yakalanması
eylemine bizzat ve fiilen katılan kaçakçılığı
önleme, izleme ve soruşturmakla görevli olanlar hak
kazanır.
(3) Bu maddeye göre ödenecek ikramiyeler, damga
vergisi hariç vergi, resim ve harca tâbi tutulmaz.
(4) Bu madde gereğince elkoyanlara
verilecek ikramiyenin tutarı olay başına (30000)
gösterge rakamının, kamu davasının açılması,
mahkûmiyet, müsadere ya da
mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararının
kesinleştiği tarihteki memur aylık katsayısı ile
çarpımı sonucu bulunacak tutarı
geçemez. Ancak bir yılda ödenecek ikramiye
(120000) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla
çarpımı sonucu bulunacak tutarı
geçemez.
(5) Müşterek operasyonlarda ve kontrollü teslimat
uygulamalarında ikramiye ödenmesi ve ikramiye
ödemelerine esas birim fiyatların tespitine ilişkin
esas ve usûller ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin
diğer hususlar, Maliye ve Milli Savunma
Bakanlıklarının görüşü alınarak, İçişleri
Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Kriminal
laboratuvar
MADDE 24-
(1) Kaçakçılık fiillerinin önlenme, izlenme ve
araştırılması çerçevesinde görev yapmak üzere Gümrük
Müsteşarlığınca kriminal
laboratuvarlar kurulur. Bu
laboratuvarların çalışma
usûl ve esasları Gümrük Müsteşarlığınca çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 25-
(1) 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1-
(1) Diğer kanunlarda mülga 7/1/1932 tarihli ve 1918
sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile bu
Kanunla yürürlükten kaldırılan Kaçakçılıkla
Mücadele Kanununa yapılan atıflar, bu Kanuna
yapılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 2-
(1) 21/12/2000 tarihli ve 4616 sayılı 23 Nisan 1999
Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla
Salıverilmeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine
Dair Kanun uyarınca davanın ertelenmesine karar
verilmesi halinde, deneme süresinin dolup
dolmadığına bakılmaksızın,
elkonulan eşya derhal tasfiye edilir.
GEÇİCİ MADDE 3-
(1) Gümrük idaresi, kaçak şüphesiyle
elkonulan eşya ile 10 uncu maddenin ikinci
fıkrası gereğince alıkonulan taşıt ve araçların
muhafazası için 1/1/2009 tarihine kadar kaçak eşya
depoları kurar veya mevcut depolardan kiralamak
veya satın almak yoluyla yararlanır. Kaçak eşya
depoları için gerekli olan giderleri karşılamak
üzere Gümrük Müsteşarlığı bütçesine, yeterli ödenek
konulur.
(2) 11 inci maddenin ikinci fıkrasındaki depo ve
tesisler temin edilinceye kadar, kaçak şüphesiyle
elkonulan eşya ile 10 uncu
maddenin ikinci fıkrası gereğince alıkonulan her
türlü taşıt ve araç, en yakın gümrük idaresine veya
gümrük idaresince izin verilen yerlere miktar, cins,
marka, tip, model, seri numarası gibi eşyanın
ayırıcı özelliklerini
gösterir bir tutanakla teslim edilir.
(3) Eşyanın miktar bakımından fazla olması veya
saklanması özel tesis ve tertibatı gerektirmesi
halinde, eşya, özelliklerine göre doğrudan ilgili
idarelere, bunun mümkün olmaması halinde İçişleri
Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı ile Maliye Bakanlığı
Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel
Müdürlüğünce belirlenecek usûl ve esaslara göre
mahallin en büyük mülkî amirinin uygun göreceği bir
yere konulur.
(4) Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan Kaçakçılıkla
Mücadele Kanununun 35 inci maddesinin (g) bendi
uyarınca Gümrük Müsteşarlığınca harcanmasını
teminen emanet hesabında
bulunan tutar, 11 inci maddede belirtilen amaçlar
doğrultusunda kullanılmak üzere bir yandan bütçenin
(B) işaretli cetveline gelir, diğer yandan Gümrük
Müsteşarlığı bütçesinin ilgili tertiplerine ödenek
olarak kaydedilir.
(5) 31/12/2011 tarihine kadar, bu Kanunun 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde
sayılan durumlar dışında kalan kaçakçılık
fiillerine ilişkin adlî ve idarî para cezalarının
tahsilini müteakip yüzde ellisi; davaların
izlenmesi, savunulması ve soruşturulması
sırasında yapılan tahlil, ekspertiz işleri ile Gümrük
Müsteşarlığınca kurulacak
kriminal laboratuvar
cihaz ve sarf malzemesinin temini ve 11 inci maddede
belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılmak üzere
bir yandan bütçenin (B) işaretli cetveline gelir,
diğer yandan Gümrük Müsteşarlığı bütçesinin ilgili
tertiplerine ödenek olarak kaydedilir.
GEÇİCİ MADDE 4-
(1) Mülga Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile
bu Kanunla yürürlükten kaldırılan Kaçakçılıkla
Mücadele Kanununa göre kaçak zannı ile
elkonulan veya Gümrük
Kanununa göre Devlete intikal ederek kamu kurum ve
kuruluşları ile mahalli idarelerde muhafaza
edilmekte olan akaryakıtlardan bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarih itibarıyla tasfiyesi yapılmamış
olanlar, bunları muhafaza eden kamu kurum ve
kuruluşları ile mahalli idarelere bedelsiz tahsis
edilmiş sayılır. Bu şekilde tahsis edilen
akaryakıtlardan herhangi bir vergi ve resim alınmaz.
(2) Kaçak zannı ile elkonulan
akaryakıtlardan yargılama sonucunda mahkemesince,
sahibine iadesine karar verilenlerin bedeli,
Hazineden karşılanır.
Yürürlük
MADDE 26-
(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27-
(1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.